Giữ sự thận trọng khi đầu tư nhưng không để thị trường dẫn dắt cảm xúc

Trong thị trường vàng, là một nhà đầu tư, bạn cần thận trọng, cân nhắc nhiều kịch bản khác nhau, thường xuyên xem xét lại đánh giá của bản thân — nhưng đồng thời không trở thành “chiếc chong chóng trước gió”, không để bản thân bị phân tâm bởi truyền thông hay bị cuốn vào những quyết định sai lầm bởi biến động ngắn hạn của thị trường tài chính. Điều này đặc biệt đúng đối với nhà đầu tư kim loại quý, những người mua vàng và bạc để bảo toàn và gia tăng tài sản.

Vàng – tài sản gần như bất biến theo thời gian

Bạn có lẽ đã biết rằng điều duy nhất không thay đổi trong cuộc sống chính là sự thay đổi. Doanh nghiệp được thành lập, tăng trưởng, suy giảm, tái cấu trúc hoặc biến mất.

Vàng thì khác.
Vàng không thay đổi tính chất vật lý theo thời gian; nó là chính nó — và sẽ luôn như vậy.

Khi vàng được khai thác và trở thành tài sản của nhân loại, nó không bị tiêu thụ hay biến mất. Lượng vàng trên thị trường chỉ tăng lên theo thời gian nhờ hoạt động khai thác mới.

Đáng chú ý, tổng lượng vàng toàn cầu chỉ tăng khoảng dưới 2% mỗi năm kể từ đầu thế kỷ 20 — thấp hơn rất nhiều so với tốc độ mở rộng tín dụng và cung tiền ở các nền kinh tế phát triển.

Cung vàng ổn định — biến động nằm ở nhu cầu

Yếu tố thay đổi mạnh mẽ nhất đối với vàng không phải là nguồn cung, mà là nhận thức và mức độ coi trọng vàng của con người, tức nhu cầu vàng.

Vàng được sử dụng cho:

• công nghiệp,

• trang sức,

• đầu tư.

Các nhóm nhu cầu này giúp thị trường vàng đa dạng hoá và ổn định.

Ví dụ:

• Khi nhu cầu đầu tư tăng mạnh, đẩy giá vàng lên, nhu cầu công nghiệp giảm, vàng được sử dụng tiết kiệm hoặc thay thế bằng vật liệu khác → giảm áp lực tăng giá.

• Khi giá vàng giảm do nhu cầu tiền tệ suy yếu, nhu cầu công nghiệp lại tăng, vì vàng trở nên rẻ hơn → hỗ trợ giá vàng.

Nói cách khác, thị trường vàng có cơ chế tự ổn định. Tuy nhiên, các nhóm nhu cầu riêng lẻ vẫn có thể thay đổi theo xu hướng dài hạn.

---

Từ đầu thế kỷ 21: Nhu cầu tiền tệ trở lại chi phối giá vàng

Kể từ đầu thế kỷ 21, nhu cầu tiền tệ đối với vàng đã trở lại vai trò trung tâm trong việc hình thành giá vàng.

Các vấn đề ngày càng lớn trong hệ thống tín dụng và tiền pháp định (fiat) đang khiến tổng nhu cầu vàng tăng, kéo giá vàng đi lên. Vàng ngày càng được coi trọng như:

• kho lưu trữ giá trị,

• lá chắn cho danh mục đầu tư.

Lý do vàng được săn tìm nhiều hơn: lo ngại hệ thống tài chính

Nhà đầu tư lo sợ:

• sự sụp đổ của “kim tự tháp nợ” toàn cầu,

• ngân hàng trung ương in tiền ồ ạt để tài trợ nợ → lạm phát cao,

• rủi ro vỡ nợ dẫn đến mất vốn của người gửi tiết kiệm và nhà đầu tư.

Trong bối cảnh này, vàng trở thành lựa chọn lý tưởng:

• Không thể bị phá giá bởi “máy in tiền” điện tử.

• Không có rủi ro vỡ nợ.

• Có thể tách khỏi hệ thống ngân hàng bất cứ lúc nào.

• Tính thanh khoản không phụ thuộc vào điện, đúng như câu nói “vàng không cần điện để giao dịch”.

---

Phương Tây tiếp tục sa lầy trong vòng xoáy nợ – vàng hưởng lợi

Hiện tại, không có dấu hiệu nào cho thấy các chính phủ phương Tây muốn chấm dứt hay đảo ngược xu hướng tiêu cực do hệ thống tiền pháp định tạo ra. Họ tiếp tục:

• vay nợ ồ ạt,

• gây áp lực buộc ngân hàng trung ương hạ lãi suất,

• mở rộng cung tiền để duy trì hoạt động.

Hy vọng rằng nền kinh tế “tự tăng trưởng để thoát khỏi khó khăn” là rất mong manh.

Ngược lại, xác suất thế giới bước vào một khủng hoảng lớn, được phản ứng bằng nhiều nợ hơn, lãi suất thấp hơn, và in tiền mạnh hơn, lại rất cao.

---

Điều này sẽ đẩy giá vàng đi đến đâu?

Có thể phân tích câu hỏi này bằng cách tách cấu thành giá vàng:

Giá vàng danh nghĩa = Giá vàng thực + Phần bù lạm phát + Phần bù rủi ro vỡ nợ

Trong đó:

1. Giá vàng thực (Real Gold Price)

So sánh vàng với các tài sản khác như:

• cổ phiếu,

• trái phiếu,

• bất động sản.

2. Phần bù lạm phát

Phản ánh mức mất giá kỳ vọng của tiền pháp định.

3. Phần bù rủi ro vỡ nợ

Khoản “phí bảo hiểm” mà nhà đầu tư sẵn sàng trả để tránh rủi ro hệ thống.

Vàng tăng từ 257 USD lên 4.200 USD/ounce — vì sao?

Trong bối cảnh kinh tế đầy biến động, có thể thấy rằng từ đầu thế kỷ 21 đến nay, giá vàng thế giới đã tăng từ khoảng 257 USD/ounce lên khoảng 4.200 USD/ounce. Nguyên nhân đến từ hai yếu tố chính:

• Giá vàng thực tăng lên,

• Phần bù lạm phát gia tăng mạnh.

Ngoài ra, lo ngại về rủi ro vỡ nợ trong hệ thống tài chính cũng đóng vai trò quan trọng trong xu hướng tăng của giá vàng.

Rủi ro vỡ nợ đã giảm sau khủng hoảng 2008–2009

Điều quan trọng cần hiểu là: sau khi thế giới vượt qua cuộc khủng hoảng tài chính 2008–2009, mối lo về rủi ro vỡ nợ dần giảm bớt. Do đó, phần bù rủi ro trong giá vàng đã tương đối ổn định hoặc thậm chí giảm nhẹ trong những năm này.

Đại dịch 2020–2021: Giá vàng bứt phá do lạm phát và nhu cầu trú ẩn

Khi các chính phủ áp đặt lệnh phong tỏa trong giai đoạn 2020–2021, giá vàng thực và phần bù lạm phát đã tăng rất mạnh — và mức tăng này dư sức bù đắp cho phần bù rủi ro đang giảm.

Đặc biệt, đợt tăng giá bùng nổ trong hai năm trở lại đây (khi vàng gần như tăng gấp đôi, tính theo USD) chủ yếu đến từ:

• Giá vàng thực tăng mạnh,

• Phần bù lạm phát ở mức cao.

---

Giá vàng đã quá cao hay vẫn còn rẻ?

Đây là câu hỏi then chốt đối với mọi nhà đầu tư:

• Vàng đã tăng quá mức chưa?

• Giờ mua vàng có phải đã muộn?

• Hay vàng vẫn đang bị định giá thấp?

Theo phân tích, có nhiều lý do vững chắc để tin rằng thị trường bò tót của vàng trong thế kỷ 21 mới chỉ đang bắt đầu, và còn rất xa mới kết thúc.

Những rủi ro lớn vẫn đang ở phía trước

Nhiều vấn đề lớn của hệ thống tài chính và tiền tệ toàn cầu chưa thực sự lộ diện hoặc chưa được thị trường đánh giá đúng mức. Điều này cho thấy:

→ Giá vàng hiện tại chưa phản ánh đầy đủ những rủi ro trong những năm tới.

---

Dự báo giá vàng 12 tháng tới: 5.000 USD/ounce

Trong 12 tháng sắp tới, xác suất để giá vàng đạt mốc 5.000 USD/ounce là khá cao (dự báo thận trọng).

Tính từ mức giá hiện tại khoảng 4.200 USD/ounce, mức tăng này tương đương:

→ Lợi nhuận tiềm năng khoảng 20%.

---

Chiến lược đầu tư: Vì sao nhà đầu tư dài hạn nên nắm giữ vàng?

Từ góc độ rủi ro – lợi nhuận, việc phân bổ một phần danh mục vào vàng là điều hợp lý đối với nhà đầu tư dài hạn. Lý do:

• Rủi ro hệ thống tài chính toàn cầu vẫn hiện hữu.

• Nợ công và lạm phát có xu hướng tiếp tục tăng.

• Vàng ngày càng được xem như tài sản trú ẩn an toàn.

• Thị trường “bull market” của vàng trong thế kỷ 21 gần như chỉ mới bắt đầu.