Nhập khẩu vàng nguyên liệu là đề xuất của Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam (VGTA) về việc cho phép doanh nghiệp nhập khẩu vàng nguyên liệu đang đặt ra một vấn đề cốt lõi của thị trường vàng Việt Nam: thiếu nguồn cung đầu vào cho sản xuất, trong khi nhu cầu thực tế lại ở quy mô lớn cũng như tạo nên rủi ro về tỷ giá và chính sách tiền tệ.

Nguồn cung vàng: Điểm nghẽn kéo dài của thị trường

Đề xuất từ Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam (VGTA) cho phép doanh nghiệp nhập khẩu vàng nguyên liệu thực chất nhắm vào một vấn đề cốt lõi: nguồn cung đầu vào cho sản xuất đang bị bó hẹp.

Theo ước tính, nhu cầu vàng nguyên liệu khoảng 50 tấn mỗi năm, tương đương 5 tỷ USD. Đáng chú ý, khoảng một nửa phục vụ xuất khẩu, có thể mang về 3,5–4 tỷ USD ngoại tệ nếu được khai thác hiệu quả.

Điểm này cho thấy vàng không chỉ là tài sản tích trữ, mà là một ngành sản xuất có khả năng tạo dòng tiền ngoại tệ thực.

Đề xuất nhập khẩu: Đưa vàng về đúng “logic sản xuất”

VGTA đề xuất cho phép doanh nghiệp:

• Nhập khẩu vàng theo hợp đồng thương mại
• Thực hiện qua ngân hàng
• Đăng ký kế hoạch và báo cáo định kỳ

Về bản chất, đây không phải là cơ chế mới, mà là cách đưa ngành vàng về đúng mô hình của một ngành sản xuất thông thường.

Nếu được thông qua, nút thắt lớn nhất của doanh nghiệp – thiếu nguyên liệu – sẽ được giải quyết trực tiếp.

Áp lực ngoại tệ: Nhỏ về số lượng, nhưng không thể chủ quan

Theo tính toán, nhu cầu ngoại tệ để nhập vàng khoảng 416 triệu USD mỗi tháng.

Ở góc nhìn kỹ thuật, con số này không lớn so với thị trường liên ngân hàng. Tuy nhiên, vấn đề không nằm hoàn toàn ở quy mô, mà ở tác động tâm lý thị trường:

• Nếu USD biến động mạnh → áp lực tỷ giá có thể tăng
• Nếu dòng tiền đầu cơ quay lại → rủi ro bị khuếch đại

Nói cách khác: rủi ro nằm ở “thời điểm” và “kỳ vọng”, không chỉ ở con số.

Vàng trong dân: Nguồn lực lớn nhưng chưa được khai thác

Một điểm đáng chú ý trong đề xuất là cho phép doanh nghiệp vay vàng từ người dân với lãi suất thỏa thuận.

Hiện nay, lượng vàng trong dân rất lớn nhưng gần như “đứng yên” do thiếu khung pháp lý rõ ràng. Nếu làm tốt, đây sẽ là nguồn lực lớn cho nền kinh tế:

• Doanh nghiệp có thêm nguồn cung
• Giảm phụ thuộc nhập khẩu
• Tăng tính lưu thông của vàng trong nền kinh tế

Tuy nhiên, đây cũng là khu vực cần kiểm soát chặt để tránh biến tướng thành huy động tài chính trá hình.

Cải cách chính sách: Tín hiệu nới lỏng quản lý

VGTA cũng đề xuất bãi bỏ các điều kiện kinh doanh vàng trang sức, phù hợp với Luật Đầu tư 2025.

Nếu thực hiện, tác động sẽ khá rõ:

• Giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp
• Tăng tính cạnh tranh
• Mở rộng cơ hội xuất khẩu

Dự báo kim ngạch xuất khẩu có thể đạt 4–5 tỷ USD/năm nếu chính sách được triển khai đồng bộ.

Góc nhìn phân tích: Cơ hội đi kèm rủi ro

Về bản chất, đề xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu là hợp lý ở góc độ sản xuất. Nhưng thị trường vàng không phải là một thị trường “bình thường”.

Nó liên quan trực tiếp đến:

• Tỷ giá
• Chính sách tiền tệ
• Tâm lý đầu cơ

👉 Vì vậy, nếu mở cửa mà thiếu cơ chế giám sát:

• Giá vàng trong nước có thể biến động mạnh
• Dòng tiền đầu cơ có thể quay lại
• Áp lực lên điều hành vĩ mô sẽ tăng

Kết luận

Nhập khẩu vàng nguyên liệu có thể trở thành cú hích cho ngành vàng Việt Nam, đặc biệt ở mảng xuất khẩu. Nhưng đây không chỉ là câu chuyện “mở hay không mở”, mà là cách mở.

Nếu kiểm soát tốt, thị trường sẽ được khai thông. Nếu không, rủi ro vĩ mô hoàn toàn có thể xuất hiện.