Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã báo cáo với Quốc hội về một khác biệt giá vàng chưa từng có vào tháng 4 năm 2025, khi giá trị trong nước vượt qua mức quốc tế hơn 11%. Hiện tượng bất thường này được cho là do nguồn cung bị hạn chế, nhu cầu tăng cao, lạm phát gia tăng và bất ổn địa chính trị. Kết hợp với những thách thức về tỷ giá hối đoái, nhu cầu vàng trong nước cao giữa bối cảnh căng thẳng kinh tế đã làm trầm trọng thêm tình hình, thúc đẩy chính phủ đánh giá các can thiệp thị trường. Việc khám phá thêm sẽ tiết lộ các phân tích chi tiết về những động lực tài chính phức tạp này.

Trong bối cảnh bất ổn kinh tế toàn cầu đang leo thang, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã làm sáng tỏ sự chênh lệch đáng kể giữa giá vàng trong nước và quốc tế trong báo cáo mới nhất của mình, làm nổi bật các áp lực đa chiều góp phần tạo nên sự khác biệt chưa từng có này. Vào ngày 22 tháng 4 năm 2025, giá vàng trong nước đạt mức kỷ lục 122,5 triệu VND mỗi lượng, trong khi giá vàng thế giới giao ngay đứng ở mức 3.448 USD mỗi ounce, đánh dấu mức chênh lệch cao hơn 11% cho giá vàng Việt Nam, một tình trạng được thúc đẩy bởi nguồn cung hạn chế và nhu cầu tăng mạnh. Sự hợp lý hóa của sự chênh lệch này càng trở nên phức tạp khi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam duy trì chiến lược tỷ giá USD chính thức trong tháng 4, mặc dù tỷ giá thương mại gần 26.180 VND cho mỗi USD, làm trầm trọng thêm những thách thức trong khả năng tiếp cận vàng. Nhu cầu trú ẩn an toàn tăng mạnh do căng thẳng thương mại Mỹ-Trung gia tăng và đồng đô la Mỹ suy yếu đã tăng cường sức hấp dẫn của vàng đối với các nhà đầu tư. Giá vàng trong nước chịu thêm áp lực khi các nhà đầu tư bị thúc đẩy bởi sức mua đang suy giảm của đồng, dẫn đến việc chuyển hướng sang các tài sản cứng như vàng.

Những thách thức này càng phức tạp hơn khi việc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã tiêu thụ dự trữ vàng vào năm 2024 đã hạn chế hiệu quả khả năng ổn định thị trường vàng thông qua dự trữ, một hành động càng bị cản trở bởi các hạn chế nhập khẩu được thiết lập để tránh áp lực giảm giá thêm đối với tiền đồng Việt Nam. Các nhà bán lẻ đã thực hiện các biện pháp quản lý tình trạng khan hiếm bằng cách hạn chế mua của từng người đến 0,12 ounce troy. Sự đầu cơ trong nước gia tăng và hàng nối dài của người tiêu dùng tại các nhà cung cấp vàng chính nhấn mạnh sự điên cuồng mua hàng tăng cường, phản ánh áp lực kinh tế vĩ mô rộng hơn của lạm phát gia tăng và tình trạng bất ổn địa chính trị kéo dài. Tính thanh khoản của vàng và khả năng duy trì giá trị trong dài hạn khiến nó trở thành một lựa chọn hấp dẫn cho các nhà đầu tư trong thời kỳ bất ổn này. Từ đầu năm đến nay, giá vàng đã trải qua một sự tăng vọt đáng kể, ghi nhận một sự leo thang 22,24%, phản ánh sự biến động hiện tại. Những điều chỉnh chính sách chiến lược của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã bao gồm việc đặt tỷ giá chuẩn tại 24.944 VND mỗi USD vào ngày 5 tháng 5 năm 2025, tuy nhiên diễn biến này không ngăn cản các ngân hàng thương mại vượt qua mức 26.180 VND mỗi USD, củng cố kỳ vọng về sự căng thẳng tiền tệ tiếp diễn. Dự báo của Ngân hàng nêu rõ quỹ đạo này, với các dự đoán định vị đồng ở mức 26.197 VND mỗi USD vào cuối tháng 5, ám chỉ các yếu tố gây căng thẳng kinh tế vẫn đang tiếp diễn. Đáng chú ý là Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã truyền đạt khả năng thực hiện các can thiệp không xác định nhằm đạt được cân bằng trong thị trường tiền tệ và vàng, trong khi chủ động phổ biến các báo cáo để đồng bộ hóa kỳ vọng của nhà đầu tư với thực tế kinh tế được vạch ra. Quỹ đạo giảm giá được dự báo của đồng, dự kiến đạt 28.058 VND mỗi USD vào tháng 12 năm 2027, được dự đoán sẽ làm tăng thêm chi phí liên quan đến vàng liên kết USD. Chỉ số giá vàng tăng đáng báo động, tăng 32,68% so với năm trước tính đến tháng 3 năm 2025, vượt xa Chỉ số Giá tiêu dùng (CPI), thay đổi hành vi của nhà đầu tư hiện đang ưu tiên vàng hơn các khoản đầu tư định danh bằng đồng. Bối cảnh phức tạp này đã kích động giao dịch bất hợp pháp qua biên giới, khai thác chênh lệch giá trong nước và quốc tế, trong khi giá tăng cao gây thêm áp lực lên giá trị tài sản thế chấp trong các danh mục cho vay ngân hàng. Ngoài ra, phân tích chỉ ra các xu hướng kinh tế khác nhau giữa mức giá tiêu dùng, sức mạnh tiền tệ và việc định giá vàng, phản ánh sự thay đổi rộng lớn hơn trong động lực thị trường.